EYDK Sözlük

Tümü | # A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
Y

Yararlanıcılar
Bir program, politika, yatırım veya müdahalenin doğrudan veya dolaylı olarak fayda sağladığı bireyler, topluluklar veya kurumlar yararlanıcı olarak tanımlanır. Etki yönetimi çerçevesinde, yararlanıcıların kim olduğu ve nasıl etkilendiği kritik öneme sahiptir. Bknz: Beneficiaries

Yarı-özsermaye
Yarı-özsermaye, borç ve özsermaye arasında yer alan hibrit bir finansman aracıdır. Bu yapı kapsamında yatırımcı işletmeye sermaye sağlar; ancak sabit faiz yerine genellikle şirketin gelirine, kârına veya performansına bağlı bir getiri elde eder. Yatırımcı çoğu durumda şirketin doğrudan hissedarı olmaz veya sınırlı haklara sahip olur. Quasi-equity yapıları özellikle erken aşama şirketler, KOBİ’ler ve sosyal girişimler için esnek bir finansman modeli sunar. Sabit geri ödeme baskısını azaltırken yatırımcının şirket büyüdükçe daha yüksek getiri elde etmesine imkân tanır. Bknz: Quasi-equity

Yatırım
Yatırım; finansal, sosyal veya çevresel değer yaratmak amacıyla sermayenin belirli bir varlığa, projeye veya kuruluşa yönlendirilmesi sürecidir. Yatırım yaklaşımı yalnızca finansal kazancı değil, giderek artan biçimde sosyal ve çevresel değer üretimini de kapsayacak şekilde genişlemektedir. Bknz: Investment

Yatırım Akışı
Yatırımcıların karşısına gelen potansiyel yatırım fırsatlarının sayısı, niteliği ve sürekliliği yatırım akışını ifade eder. Güçlü bir yatırım akışı, ekosistemin dinamizmini ve yatırım fırsatlarının erişilebilirliğini gösterir. Bknz: Deal Flow

Yatırım Getirisi (ROI)
Yatırım Getirisi (ROI); yapılan bir yatırımın maliyetine kıyasla ne kadar finansal kazanç veya değer yarattığını ölçen bir performans göstergesidir. Yatırımın ne ölçüde verimli olduğunu, kaynakların etkin kullanılıp kullanılmadığını ve alternatif yatırımlarla karşılaştırıldığında hangi seçeneğin daha rasyonel olduğunu analiz etmeye imkân sağlar. Etki yatırımında ise ROI, yalnızca finansal kazancı değil, yaratılan sosyal ve çevresel değerin finansal sonuçlarla birlikte değerlendirilmesi gerekliliği açısından daha geniş bir tartışmanın parçasıdır. Bknz: Return on Investment (ROI)

Yatırım Hazırlık Programları
Yatırım Hazırlık Programları; girişimlerin, sosyal girişimlerin veya etki odaklı kuruluşların yatırım alabilmek için ihtiyaç duydukları kurumsal kapasiteyi, finansal yapıyı, yönetişim modelini ve etki ölçüm–yönetim sistemlerini güçlendirmeyi amaçlayan destek mekanizmalarıdır. Bu programlar genellikle eğitim, mentorluk, teknik danışmanlık, iş planı geliştirme desteği ve yatırım süreçlerine uyumlanmayı sağlayan araçlar içerir. Bknz: Investment Readiness Programmes

Yatırım Öncesi Aşama
Yatırım Öncesi Aşama; yatırım kararının verilmesinden önce yürütülen hazırlık, değerlendirme, analiz ve yapılandırma süreçlerini kapsar. Bu aşama; potansiyel yatırım fırsatlarının belirlenmesi, risk ve fırsat analizlerinin yapılması, finansal ve etki değerlendirmelerinin gerçekleştirilmesi ve yatırımın koşullarının tasarlanması gibi kritik adımları içerir. Bknz: Pre-investment Stage

Yatırım Önerisi
Yatırım Önerisi; yatırım talep eden bir girişimin, kurumun veya projenin iş modeli, finansal ihtiyaçları, gelir yapısı, büyüme planı ve sosyal/çevresel etki hedeflerini detaylandırarak yatırımcılarla paylaştığı resmî teklif belgesidir. Yatırımcıların karar alma sürecinde temel referans dokümanlardan biridir. Bknz: Investment Proposal

Yatırım Yapılan Kuruluş
Yatırım Yapılan Kuruluş (Investee Organization); yatırımcılar tarafından finansman sağlanan, sermaye alan ve bu yatırım kapsamında belirli finansal, operasyonel ve/veya etki hedeflerini gerçekleştirmesi beklenen özel veya sivil nitelikli yapıyı ifade eder. Bu terim; ticari şirketler, sosyal girişimler, kooperatifler ve etki odaklı kuruluşlar için kullanılır. Bknz: Investee Organisation

Yatırımcı
Diğer kuruluşlara, finansal getiri ve/veya etki beklentisiyle finansal sermaye sağlayan taraf. Bknz: Investor

Yatırımın Sosyal Getirisi (SROI)
Yatırımın Sosyal Getirisi (SROI); bir yatırımın yarattığı sosyal, çevresel ve ekonomik değerin parasal karşılığını hesaplayarak, yapılan yatırıma oranlayan analitik değerlendirme yöntemidir. “1 birim yatırım → kaç birim sosyal değer?” sorusuna yanıt verir. Bknz: Social Return on Investment (SROI)

Yer Odaklı Etki Yatırımı
Yer Odaklı Etki Yatırımı, belirli bir şehir, bölge veya topluluk ölçeğinde sosyal refahı artırmayı, yerel ekonomileri güçlendirmeyi ve eşitsizlikleri azaltmayı amaçlayan coğrafi olarak hedeflenmiş bir yatırım yaklaşımını ifade eder. Bu yaklaşım, yalnızca sektörel önceliklere odaklanmak yerine; yatırım stratejilerini yerel ihtiyaçlar, kapsayıcı kalkınma hedefleri ve bölgesel dönüşüm amaçları ile uyumlu hâle getirir. Bknz: Place-Based Impact Investing

Yeşil Tahvil
Yeşil Tahvil; ihraç edilen kaynağın tamamının veya büyük bölümünün çevresel fayda üretmeyi hedefleyen projelerin finansmanında kullanılmak üzere tahsis edilmesini şart koşan özel bir tahvil türüdür. Genellikle yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, temiz ulaşım, atık yönetimi, su ve kaynak verimliliği, iklim uyum projeleri gibi alanların finansmanında kullanılır. Uluslararası Sermaye Piyasaları Birliği (ICMA) tarafından yayımlanan Yeşil Tahvil İlkeleri (Green Bond Principles) ve benzeri standartlar, yeşil tahvillerin şeffaflığı, hesap verebilirliği ve raporlanabilirliğini güvence altına alır. Bknz: Green Bond

Yeşil Tahvil İlkeleri (GBP)
Yeşil Tahvil İlkeleri, elde edilen fonların çevresel fayda sağlayan projelere yönlendirilmesini güvence altına almak amacıyla oluşturulmuş, gönüllü rehber ilkelerdir. Projelerin seçimi, fonların kullanımı, izleme, raporlama ve şeffaflık esaslarını tanımlar. Bknz: Green Bond Principles (GBP)

Yeşil Teknoloji
Yeşil Teknoloji; doğal kaynak kullanımını azaltan, çevresel tahribatı en aza indiren, karbon ve diğer sera gazı emisyonlarını düşüren, ekosistemleri koruyan ve sürdürülebilir üretim–tüketim modellerini destekleyen teknolojileri ifade eder. Yenilenebilir enerji sistemleri, düşük karbonlu üretim teknolojileri, döngüsel ekonomi çözümleri, karbon yakalama teknolojileri ve enerji verimliliği araçları bu kapsamda değerlendirilir. Bknz: Green Tech

Yeşil Yatırımlar
Yeşil Yatırımlar; çevresel sürdürülebilirliği güçlendirmeyi, iklim değişikliğiyle mücadeleyi veya çevresel riskleri azaltmayı amaçlayan projelere ve alanlara yönlendirilen yatırımlardır. Bu yatırımlar yalnızca finansal getiri yaratmayı değil, aynı zamanda çevresel faydanın ölçülebilir şekilde ortaya çıkmasını hedefler. Yeşil tahviller, sürdürülebilir altyapı finansmanı, temiz enerji yatırımları ve çevre odaklı fonlar bu kapsamda yer alır. Bknz: Green Investment

Yüksek Etkileşimli Ortaklık
Yüksek Etkileşimli Ortaklık; finansman sağlayanın yalnızca sermaye katkısı yapmadığı, aynı zamanda yatırım yaptığı kuruluşla yakın ve sürekli ilişkide kalarak stratejik yönlendirme, yönetim desteği, mentorluk, kapasite geliştirme ve network desteği sunduğu ortaklık modelidir. Özellikle sosyal girişimler ve etki odaklı yatırımlarda, etkili sonuçların elde edilmesi için bu tür yüksek etkileşimli yapıların önemli olduğu kabul edilir. Bknz: High-Engagement Partnership

Yumuşak Koşullu Krediler
Yumuşak Koşullu Krediler (İmtiyazlı Krediler), piyasa koşullarına kıyasla daha avantajlı şartlar sunan; düşük faiz oranı, uzun vade, geri ödemesiz dönem, esnek geri ödeme koşulları ve bazı durumlarda kısmi hibe unsuru içeren kredi türleridir. Bu krediler çoğunlukla kamu kurumları, kalkınma bankaları, kalkınma finansmanı kuruluşları (DFI’lar) veya uluslararası kuruluşlar tarafından sağlanır. Amaç, sosyal fayda üreten, kalkınma odaklı veya çevresel etki yaratan projelerin finansmana erişimini kolaylaştırmak ve bu projeleri finansal açıdan uygulanabilir hâle getirmektir.Uluslararası kalkınma ve etki yatırımı literatüründe concessional loan terimi teknik ve resmî kullanımı ifade ederken, soft loan daha yaygın ve açıklayıcı bir ifadedir. İki terim büyük ölçüde aynı anlama gelir. Bknz: Soft Loans