Sabit Getirili Menkul Kıymetler; yatırımcısına belirli aralıklarla sabit veya önceden tanımlanmış getiri sağlayan ve sermaye piyasalarında işlem gören finansal araçları ifade eder. Bu kategori; tahviller, bonolar ve benzeri borçlanma araçlarını kapsar ve gayrimenkul gibi reel varlıklardan ayrılır. Bknz: Fixed Income

Sabırlı Sermaye; kısa vadeli kâr baskısı taşımayan, uzun vadeli etki ve sürdürülebilir değer yaratımını önceleyen sermaye türüdür. Özellikle sosyal girişimler ve etki odaklı yatırımlar için kritik öneme sahiptir. Bknz: Patient Capital

Sermaye Piyasaları; uzun vadeli finansman ihtiyacı olan kurumların ve yatırımcıların menkul kıymetler aracılığıyla fon alışverişi yaptığı, tasarrufların yatırıma dönüştürüldüğü finansal piyasalardır. Tahvil, hisse senedi, yatırım fonları gibi araçları kapsar. Bknz: Capital Markets

Sermaye Sağlayıcı; projelere, girişimlere, fonlara veya kurumlara finansman sağlayan kişi, kurum veya yapıları ifade eder. Bunlar arasında yatırımcılar, kalkınma finansmanı kuruluşları, kamu kurumları, vakıflar ve özel sermaye fonları yer alabilir. Bknz: Capital Provider

Sermaye Spektrumu; sermayenin tamamen bağış ve hibe kaynaklı fonlardan, piyasaya dayalı ticari sermayeye kadar uzanan geniş yelpazesini ifade eder. Bu spektrum içinde hayırsever sermaye, katalitik sermaye, karma finansman ve ticari yatırım gibi farklı sermaye türleri yer alır. Bknz: Spectrum of Capital

Sermaye sürekliliği, farklı risk, getiri ve etki beklentilerine sahip finansman araçlarının bir spektrum üzerinde yer aldığı yaklaşımı ifade eder. Bu yaklaşım; bağışlar, hibeler, katalitik sermaye, sabırlı sermaye ve piyasa getirisi hedefleyen yatırımlar gibi farklı sermaye türlerinin birlikte kullanılarak sosyal ve çevresel etki yaratmayı destekleyebileceğini vurgular.  Etki yatırımı literatüründe bu kavram genellikle şu akışla ifade edilir: Hibe → Katalitik Sermaye → İmtiyazlı Etki Yatırımı → Piyasa Getirili Etki Yatırımı Bknz: Continuum of Capital

Bir sistemin parçaları arasındaki ilişkileri ve karşılıklı bağımlılıkları dikkate alarak, daha bütüncül ve bilinçli kararlar alınmasını sağlayan düşünme yaklaşımıdır. Amaç, istenmeyen sonuçları azaltmak ve sistem performansını iyileştirmektir. Bknz: Systems Thinking

Bir sorunu mevcut hâlinde tutan yapısal koşulların dönüştürülmesini ifade eder. Bu koşullar; politikalar, uygulamalar, kaynak akışları, ilişkiler ve bağlantılar, güç dengeleri ve zihinsel modeller gibi birbiriyle ilişkili unsurlardan oluşur. Bknz: System Change

Sınırlı esneklik, standart belirleme süreçlerinde değişkenlik ile karar alma ihtiyacı arasındaki gerilimi yönetmeye yönelik bir yaklaşımdır. Bu yaklaşım; farklı koşullara ve ihtiyaçlara uyum sağlayabilecek yeterli esnekliği sunarken, aynı zamanda bilinçli ve karşılaştırılabilir kararların alınabilmesini mümkün kılacak düzeyde standardizasyonun korunmasını amaçlar.Sınırlı esneklik sayesinde, paydaşlara birden fazla seçenek sunulabilir; ancak bu seçenekler ortak ilke ve çerçeveler içinde tanımlandığı için tutarlılık, karşılaştırılabilirlik ve hesap verebilirlik sağlanır. Bknz: Bounded Flexibility

Özel sermaye, borç veya girişim sermayesi fonlarına yatırım yapan yatırımcıları ifade eder. Bu gruba emeklilik fonları, kurumsal yatırımcılar veya yüksek net değere sahip bireyler dâhil olabilir. Bknz: Limited Partners

Belirli Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA) ile ilişkili hedef veya sonuçların gerçekleştirilmesine bağlı olarak performansı değişen tahvillerdir. Bu hedeflere ulaşılamaması durumunda, önceden tanımlanmış bir yaptırım mekanizması devreye girer (örneğin faiz oranında artış veya azalış). Bknz: SDG Linked Bonds

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarının (SKA’ların) ilerletilmesine yönelik olarak özel sektör yatırımlarının artırılmasını kolaylaştırmak amacıyla geliştirilen, birbirini tamamlayan kaynaklardan oluşan bir UNDP girişimidir. SDG Impact ürünleri; SDG Yatırımcı Haritaları’nı (SDG Investor Maps) ile UNDP tarafından geliştirilen SDG Impact Standartları’nı, güvence (assurance) çerçevesini ve Duke University bünyesindeki Case Centre aracılığıyla geliştirilen çevrim içi Etki Ölçümü ve Yönetimi (IMM) eğitimini kapsar. Bknz: SDG Impact

17 Sürdürülebilir Kalkınma Amacı ile ilişkili 169 hedefin ilerlemesini ölçmek için kullanılan 232 göstergedir. Bknz: SDG Indicators

17 Sürdürülebilir Kalkınma Amacı kapsamında belirlenmiş toplam 169 alt hedefi ifade eder. Bknz: SDG Targets

Şirketler, hükümetler veya belediyeler tarafından ya da belirli faaliyet ve projeler için (örneğin özel amaçlı bir yapı aracılığıyla) ihraç edilen; gelir kullanımına dayalı tahvilleri, SDG bağlantılı (performansa dayalı) tahvilleri ve genel amaçlı tahvilleri kapsayan geniş bir tahvil kategorisini ifade eder. Bknz: SDG Bonds

UN Global Compact’in On İlkesini tamamlayıcı nitelikte olan bu ilkeler, şirketlerin sürdürülebilir kalkınmaya geçişini desteklemeyi ve kurumsal finansman ile yatırımların Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’nın (SKA’lar) gerçekleştirilmesine yönlendirilmesini amaçlar. Bu ilkeler, şirketlerin finans direktörlerine (CFO – Chief Financial Officer) sürdürülebilirlik hedeflerini finansal karar alma süreçlerine entegre etmeleri konusunda yol gösterir. Bknz: UNGC (United Nations Global Compact) CFO Principles on Integrated SDG Investments and Finance

Sonuç Odaklı Finansman; kaynak tahsisinin ve ödemelerin, gerçekleştirilen faaliyetlere değil, bağımsız olarak doğrulanan ölçülebilir sonuçlara bağlandığı bir finansman yaklaşımıdır. Bu modelde finansal risk, sonuçlar elde edilene kadar çoğunlukla yatırımcılar tarafından üstlenilir; bazı yapılandırmalarda ise risk kısmen veya tamamen hizmet sağlayıcılara kayabilir. Kamu veya fon sağlayıcılar, yalnızca önceden tanımlanmış sonuçlar başarıyla gerçekleştiğinde ödeme yapar. Bknz: Outcome-Based Financing

Sonuç Odaklı Fon, bir veya birden fazla fon sağlayıcının kaynaklarını bir araya getirerek, önceden tanımlanmış sonuçlar için ödeme yapmak amacıyla oluşturulan finansman yapısını ifade eder. Sonuç fonları, tek bir yapı altında birden fazla etki tahvilinin veya sonuçlara dayalı sözleşmenin hayata geçirilmesine olanak tanır. Sonuç fonundan yapılacak ödemeler, fon sağlayıcılar tarafından sözleşme öncesinde (ex-ante) üzerinde mutabık kalınan kriterlerin karşılanması durumunda gerçekleşir. Bu sayede ödemeler, doğrudan sonuçların başarısına bağlanmış olur. Bknz: Outcome Fund

Sonuç Odaklı Sözleşme; hizmet sağlayıcıya yapılacak ödeme veya finansman desteğinin, önceden tanımlanmış ve ölçülebilir sonuçların (outcomes) gerçekleşmesine bağlandığı sözleşme modelidir. Bu yaklaşımda odak, faaliyetlerin ya da çıktının üretilmesi değil, yaratılan sonucun ve etkinin kanıtlanmasıdır. Sonuç odaklı sözleşmeler, Başarılar için Ödeme ve Sosyal Etki Tahvili gibi sonuç odaklı ödeme ve finansman yapılarında yaygın olarak kullanılır. Bknz: Outcomes-Based Contract

Sonuca Dayalı Ödeme; finansmanın veya ödemenin, bir program ya da müdahale kapsamında bağımsız olarak doğrulanan ölçülebilir sonuçların gerçekleşmesine bağlandığı finansman modelidir. Bu yaklaşımda odak, yapılan faaliyetler değil erişilen gerçek sonuçlar ve yaratılan etkidir. Sosyal etki tahvilleri, kalkınma etki tahvilleri ve sonuç temelli finansman modellerinin temel bileşenlerinden biridir. Bu terim, özellikle Amerika Birleşik Devletleri’nde sonuç odaklı sözleşmeler ve sosyal etki tahvilleri için kullanılan yaygın bir adlandırmadır. Birleşik Krallık ve diğer ülkelerde aynı yaklaşım genellikle Outcomes-Based Contracting, Social Outcomes Contracts veya Payment-by-Results terimleriyle ifade edilir. Bknz: Pay for Success

Bir müdahale, program veya yatırım sonucunda, faaliyetlerin doğrudan çıktılarının ötesinde, paydaşların davranışlarında, durumlarında, becerilerinde, kapasitelerinde veya yaşam koşullarında ortaya çıkan ölçülebilir değişimleri ifade eder. Sonuçlar, olumlu ya da olumsuz, beklenen ya da beklenmeyen olabilir ve bir faaliyetin paydaşlar üzerindeki gerçek değişim düzeyini yansıtır. Bknz: Outcomes

Sorumlu Yatırım; yatırım kararlarında finansal getirinin yanı sıra çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) faktörlerinin de sistematik olarak dikkate alındığı yatırım yaklaşımıdır. Amaç yalnızca riskleri azaltmak değil, daha sürdürülebilir ve bilinçli sermaye yönlendirmesi yapmaktır. Bknz: Responsible Investing

Sosyal Değer, bir program, kuruluş veya yatırım sonucunda; yalnızca ekonomik çıktılarla sınırlı kalmayarak bireyler, topluluklar ve toplum genelinde ortaya çıkan olumlu sosyal sonuçları ve refah düzeyindeki iyileşmeleri ifade eder. Bknz: Social Value

Sosyal Ekonomi; kâr önceliğinden ziyade toplumsal faydayı, dayanışmayı ve kapsayıcı kalkınmayı merkeze alan ekonomik faaliyetler bütününü ifade eder. Kooperatifler, vakıflar, dernekler, sosyal girişimler ve etki odaklı işletmeler bu yapının parçasıdır. Bknz: Social Economy

Sosyal Etki, bir faaliyet, proje, program veya yatırım sonucunda bireylerin, toplulukların veya toplumun yaşam koşullarında, refah düzeyinde, davranışlarında veya fırsatlara erişiminde meydana gelen olumlu veya olumsuz değişimleri ifade eder. Sosyal etki, doğrudan veya dolaylı olabilir; kısa ya da uzun vadede ortaya çıkabilir. Sosyal etki, yalnızca çıktıları değil, bu çıktılar sonucunda insanların yaşamlarında gerçekleşen gerçek değişimi kapsar. Bknz: Social Impact

Sosyal Etki Değerlendirmesi, bir proje, politika, yatırım veya müdahalenin; bireyler, gruplar ve topluluklar üzerindeki mevcut veya potansiyel sosyal etkilerini sistematik biçimde belirleme, analiz etme, izleme ve yönetme sürecini ifade eder. Sosyal Etki Değerlendirmesi; hem olumlu hem de olumsuz sosyal etkileri dikkate alır, çoğunlukla önleyici ve düzeltici bir araç olarak kullanılır ve nedensel kanıt üretmeyi zorunlu kılmaz. Bu yaklaşımda paydaş katılımı ve niteliksel analiz temel bir yer tutar. Nedenselliği kanıtlamaktan ziyade, Sosyal Etki Değerlendirmesi; sosyal etkilerin kapsamını, niteliğini ve dağılımını anlamaya odaklanır. Bknz: Social Impact Assessment

Sosyal Etki Fonları, ölçülebilir sosyal etki yaratma niyetiyle sermaye tahsis eden ve aynı zamanda finansal getiri hedefleyen yatırım fonlarını ifade eder. Bu fonlar; toplumsal sorunlara çözüm üretmeyi amaçlayan, açık bir sosyal etki niyetine sahip olan ve yaratılan etkinin ölçülmesi ve raporlanmasını taahhüt eden kuruluşlara ve projelere yatırım yapar. Yatırım stratejilerine bağlı olarak sosyal etki fonları; piyasa altı, piyasa düzeyi veya piyasa üstü getiri hedefleyebilir ve özel sermaye, borç ve hibrit finansal araçlar dâhil olmak üzere farklı varlık sınıflarında faaliyet gösterebilir. Bknz: Social Impact Funds

Sosyal Etki Tahvili (SIB), sosyal bir programın veya kamu hizmetinin finansmanının sonuçlara dayalı ödeme prensibiyle yapılandırıldığı yenilikçi bir sözleşme ve finansman modelidir. Bu modelde özel yatırımcılar, bir hizmet sağlayıcının belirli sosyal sonuçları hedefleyen bir müdahaleyi tasarlaması ve uygulaması için gerekli başlangıç sermayesini sağlar. Ulaşılması hedeflenen sosyal sonuçlar, sözleşme öncesinde yetkili kamu kurumu veya sonuç ödeyicisi (outcome payer) tarafından açık ve ölçülebilir biçimde tanımlanır. Programın sonunda, bu sonuçlar bağımsız bir değerlendirici tarafından doğrulanır. Yatırımcılar, yalnızca hedeflenen sonuçlar başarıyla elde edildiğinde geri ödeme alır; sonuçların kısmen veya tamamen gerçekleşmemesi durumunda ödeme yapılmaz ya da sınırlı kalır. Sosyal Etki Tahvilleri, performans riskini kamu sektöründen yatırımcılara aktararak kamu kaynaklarının daha etkin kullanılmasını amaçlar ve hizmet sunumunda yenilikçiliği teşvik eder. Adında “tahvil” ifadesi yer alsa da, Sosyal Etki Tahvilleri geleneksel anlamda bir tahvil değildir; sabit getiri sağlamaz ve ödemeler doğrudan sonuçların başarısına bağlıdır. Bu nedenle SIB’ler, bir finansal menkul kıymetten ziyade, sonuç odaklı kamu hizmeti finansmanı ve sözleşme modelidir. Bknz: Social Impact Bond (SIB)

Sosyal Getiri Oranı; yapılan yatırım karşılığında elde edilen sosyal değerin büyüklüğünü sayısal olarak ifade eden oransal göstergedir. Etkinin ekonomik değere çevrilmesi ve karşılaştırılabilir hale gelmesini destekler. Bknz: Social Return Ratio

Sosyal Girişim; temel amacı sosyal ve/veya çevresel bir sorunu çözmek olan, bu amacı piyasa temelli bir iş modeli aracılığıyla gerçekleştiren ve gelirinin önemli bir bölümünü ticari faaliyetlerinden elde eden işletmedir. Sosyal girişimler, yarattıkları etkiyi faaliyetlerinin merkezine alır; kârı nihai amaç olarak değil, misyonlarını sürdürülebilir biçimde gerçekleştirmeye hizmet eden bir araç olarak görür. Bknz: Social Enterprise

Sosyal girişimci; toplumsal veya çevresel bir sorunu çözmeyi birincil hedef olarak benimseyen, bu amaçla yenilikçi ve sürdürülebilir çözümler geliştiren, bu çözümleri ölçeklendirmek üzere girişim kuran ve değişim öncüsü olarak hareket eden kişidir. Bknz: Social Entrepreneur

Sosyal inovasyon; hem hedefi hem de yöntemi itibarıyla “sosyal” olan; ürün, hizmet, uygulama, süreç veya iş modeli düzeyinde geliştirilen ve sosyal ihtiyaçları daha iyi karşılamayı, aynı zamanda yeni sosyal ilişkiler ve iş birlikleri yaratmayı amaçlayan yenilikçi çözümleri ifade eder. Bknz: Social Innovation

Sosyal İşletme, belirli bir toplumsal sorunu çözmek amacıyla kurulan; zarar etmeme ve temettü dağıtmama esasına dayanan, finansal olarak kendi kendini sürdürebilen bir işletme modelini ifade eder. Bu modelde elde edilen tüm kârlar, yatırımcılara temettü olarak dağıtılmak yerine, işletmenin kendisine veya diğer sosyal işletmelere yeniden yatırılarak sosyal etkinin genişletilmesi ve derinleştirilmesi amacıyla kullanılır. Bknz: Social Business

Sosyal risk; bir kurumun, yatırımın veya faaliyetin insanlar, topluluklar ve paydaşlar üzerinde olumsuz etkiler yaratma ihtimalini ifade eder. Bu riskler; insan hakları ihlalleri, çalışma koşulları, toplumsal dışlanma, yerel topluluklarla çatışma, itibar kaybı gibi unsurları kapsar ve çoğu zaman ESG (çevresel, sosyal, yönetişim) performansının sosyal boyutuyla ilişkilendirilir. Bknz: Social Risk

Sosyal Sektör; toplumsal faydayı artırmayı amaçlayan, kamu yararı odaklı faaliyetler yürüten ve çoğunlukla kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları, sosyal girişimler ve sosyal hizmet kurumlarını kapsayan alanı ifade eder. Bknz: Social Sector

Sosyal Tahvil İlkeleri, tahvil gelirlerinin sosyal fayda yaratan projelere yönlendirilmesini amaçlayan gönüllü ilkelerdir. Hedeflenen yararlanıcı gruplar, fon kullanımı, raporlama ve şeffaflık çerçevesini tanımlar. Bknz: Social Bond Principles (SBP)

Toplumlar, paydaş grupları ve diğer ağların kendi içlerinde ve aralarında geliştirdikleri gelenekler, ilişkiler ve bilgi paylaşma kapasiteleri aracılığıyla bireysel ve toplu refahın artırılmasını sağlayan sermaye türünü ifade eder. Sosyal ve ilişkisel sermaye; paylaşılan normları, ortak değerleri ve davranışları; başlıca paydaşlarla kurulan ilişkileri ve bir kuruluşun dış paydaşlarıyla birlikte geliştirdiği ve sürdürmeye çalıştığı karşılıklı güveni ve etkileşime girme isteğini kapsar. Ayrıca bir kuruluşun marka ve itibarıyla ilişkili maddi olmayan varlıkları ile toplumsal kabul ve meşruiyetini ifade eden faaliyet gösterme ehliyetini de içerir. Bknz: Social and Relationship Capital

Sosyal Yatırım, ölçülebilir sosyal etki yaratma niyetiyle gerçekleştirilen ve aynı zamanda finansal getiri hedefi taşıyan yatırımları ifade eder. Bu yaklaşım, sermayenin uzun vadeli sosyal değer üreten girişimlere, projelere ve programlara yönlendirilmesini amaçlar. Bknz: Social Investment (SI) (also known as Social Finance)

Avrupa Birliği’nin sürdürülebilir finans stratejisi kapsamında yürürlüğe giren ve AB merkezli finansal piyasa aktörlerinin çevresel, sosyal ve yönetişim (ÇSY/ESG) risklerini açıklamasını zorunlu kılan düzenlemedir. Sürdürülebilirlik veya ESG iddiası taşıyan ürünler için ek raporlama yükümlülükleri getirir. Bknz: SFDR (the Sustainable Finance Disclosure Regulation)

Sürdürülebilir Kalkınma; bugünün ihtiyaçlarını karşılarken gelecek nesillerin kendi ihtiyaçlarını karşılama kapasitesini tehlikeye atmadan ekonomik, sosyal ve çevresel dengede ilerlemeyi hedefleyen kalkınma yaklaşımıdır. Bknz: Sustainable Development

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Açıklama Önerileri; kuruluşların, sürdürülebilir kalkınma amaçlarıyla (SKA’lar) ilişkili önemli risk ve fırsatları belirlemesini; strateji, iş modeli ve faaliyetlerini SKA’lara katkı sağlayacak şekilde uyarlamasını ve SKA’lara etkilerini şeffaf biçimde açıklamasını amaçlayan raporlama önerileri bütünüdür. Bu açıklama önerileri uzun vadeli değer yaratımı, önemlilik, paydaş odaklılık ve sürdürülebilir kalkınma bağlamını esas alır. Bknz: SDGD (Sustainable Development Goals Disclosure) Recommendations

Sürdürülebilir Tahvil Rehberi, hem çevresel hem de sosyal fayda sağlayan projelerin aynı tahvil yapısı altında finanse edilmesine yönelik ilkeleri tanımlar. Yeşil ve sosyal tahvil ilkelerinin birleşik uygulamasını temsil eder. Bknz: Sustainability Bond Guidelines (SBG)

Sürdürülebilir Yatırım; uzun vadeli finansal getiri hedefleriyle birlikte çevresel ve sosyal sürdürülebilirliği güçlendiren yatırımları ifade eder. ESG risklerinin yönetilmesi ve olumlu etki potansiyelinin artırılması esastır. Bknz: Sustainable Investing

Sürdürülebilirlik; bugünün ihtiyaçlarını karşılarken, gelecek nesillerin kendi ihtiyaçlarını karşılama kapasitesini riske atmadan ekonomik, sosyal ve çevresel dengede ilerlemeyi ifade eder. Bknz: Sustainability

Sürdürülebilirlik Göstergeleri; bir kurumun, projenin veya politikanın çevresel, sosyal ve yönetişim performansını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için kullanılan nicel ve nitel ölçüm araçlarıdır. Bknz: Sustainability Indicators

Sürdürülebilirlik Raporu; bir kurumun çevresel, sosyal ve yönetişim alanlarındaki performansını, etkilerini, hedeflerini ve taahhütlerini düzenli olarak paydaşlarıyla paylaştığı rapordur. Uluslararası raporlama standartlarına dayanabilir. Bknz: Sustainability Report

Süre; bir programın, yatırımın, proje ya da sözleşmenin başlangıcı ile tamamlanması arasındaki zaman dilimini ifade eder ve sonuçların hangi zaman aralığında ortaya çıktığını tanımlamada kritik öneme sahiptir. Bknz: Duration

Sosyal değerin ölçümü ve analizi ilkelerini karar alma süreçlerine, çalışma biçimlerine ve kaynak tahsisine entegre etmeyi amaçlayan, uluslararası bir üyelik ağıdır. Amacı; eşitliği ve refahı artırmak, çevresel bozulmayı azaltmaktır. Bknz: SVI (Social Value International)

SVI'ın geliştirdiği ve sosyal değerin ölçümü ile yönetimine rehberlik eden uygulama standartlarıdır. Bu standartlar, SVI’ın yedi sosyal değer ilkesinin hayata geçirilmesini destekler. Başlıca standartlar şunları kapsar: Paydaşların sürece dâhil edilmesi, ne tür değişimlerin gerçekleştiğinin anlaşılması, önemli olanın değerlenmesi, yalnızca maddi (önemli) olanın dâhil edilmesi. Bknz: SVI’s Standards