Kalkınma Etki Tahvili (DIB), sosyal veya kalkınma odaklı bir programın finansmanının sonuçlara dayalı ödeme prensibiyle yapılandırıldığı bir finansman ve sözleşme modelidir. Bu modelde yatırımcılar, programın uygulanması için gerekli başlangıç sermayesini sağlar. Hedeflenen sosyal veya kalkınma sonuçları bağımsız olarak doğrulandığında, yatırımcılara yapılacak geri ödeme ve getiri; çoğunlukla bağışçılar, vakıflar veya çok taraflı kalkınma kuruluşları gibi sonuç ödeyiciler (outcome funders) tarafından gerçekleştirilir. Kamu kurumları ise DIB’lerde genellikle programın uygulanmasında veya politika ortağı olarak yer alır; doğrudan ödeme yapan taraf olmak zorunda değildir. DIB’lerin temel amacı; kalkınma alanında kullanılan kaynakların etkinliğini artırmak, performans riskini sonuçlar gerçekleşene kadar yatırımcı üzerinde tutmak ve ölçülebilir etki üreten müdahalelerin ölçeklenmesini sağlamaktır. Bknz: Development Impact Bond

Kalkınma Finansmanı Kuruluşları; gelişmekte olan ülkelerde ekonomik kalkınmayı, istihdamı, sürdürülebilir büyümeyi ve sosyal etki üretimini desteklemek amacıyla yatırımları finanse eden veya destekleyen kurumlardır. Genellikle kamu destekli veya çok taraflı yapılar olup, riskli alanlarda sermayeyi harekete geçirir ve katalitik rol üstlenirler. Bknz: Development Finance Institution (DFI)

Kamu destekli fonlar ve hibeler, adil dönüşüm sürecinde ortaya çıkan sosyal ve ekonomik maliyetleri azaltmak, kırılgan grupları desteklemek ve dönüşümün kapsayıcı biçimde gerçekleşmesini sağlamak amacıyla kamu kurumları tarafından sağlanan finansman araçlarıdır. Bu araçlar genellikle geri ödemesiz veya düşük maliyetli kaynaklar sunarak; istihdam destekleri, eğitim ve beceri geliştirme programları, bölgesel kalkınma ve sosyal koruma uygulamalarını finanse eder. Piyasa koşullarının tek başına yeterli olmadığı alanlarda dönüşümün gerçekleşmesini mümkün kılar. Bknz: Public Funds and Grant Schemes

Kamu–Özel Sektör Ortaklıkları; kamu kurumları ile özel sektör arasında belirli bir kamu hizmetinin, altyapı yatırımının veya sosyal projenin ortak finansmanı, geliştirilmesi ve yönetimi için kurulan uzun vadeli iş birlikleridir. Etki yatırımı bağlamında Kamu–Özel Sektör Ortaklıkları; sosyal altyapı, sürdürülebilir kalkınma ve kamu hizmetlerinde yenilikçi finansman ve hizmet sunumu modelleri sağlar. Bknz: Public-Private Partnerships (PPP)

Karma Finansman, ölçülebilir sosyal, çevresel ve kalkınma etkisi üreten projelere yönelik yatırımlarda; kamu kaynakları, kalkınma finansmanı ve hayırsever sermayenin özel sektör yatırımlarıyla stratejik biçimde bir araya getirilmesi yoluyla, risklerin azaltılmasını, getiri yapısının iyileştirilmesini ve daha fazla özel sermayenin harekete geçirilmesini amaçlayan bir finansman yaklaşımını ifade eder. Bu çerçevede kamu veya katalitik sermaye; garanti mekanizmaları, ilk kayıp sermayesi, imtiyazlı (concessional) finansman veya teknik destek araçları aracılığıyla kullanılarak, yatırımların finansal uygunluğunu, ölçeklenebilirliğini ve özel yatırımcılar açısından cazibesini artırmayı hedefler. Bknz: Blended Finance

Karşı olgusallık; herhangi bir yatırım, müdahale veya program olmasa bile farklı yollarla meydana gelen değişimi ifade eder. Bu kavram, ölçülen etkinin ne kadarının gerçekten müdahaleye bağlı olduğunu, ne kadarının doğal süreçlerin sonucu olduğunu ayırt etmeyi sağlar. Bknz: Counterfactual

Karşılıklı bağımlılık, çevresel, sosyal ve ekonomik sistemler ile bu sistemler içindeki farklı sektörler ve sonuçlar arasındaki karmaşık ve birbirine bağlı ilişkileri ifade eder. Bu kavram, bir alanda alınan kararların ve gerçekleştirilen eylemlerin diğer alanları etkilemesi ve aynı zamanda onlardan etkilenmesi anlamına gelir. Özellikle SKA'lar bağlamında, bir hedefte kaydedilen ilerlemenin diğer hedefler üzerinde olumlu veya olumsuz etkiler yaratabileceğini vurgular. Bknz: Interdependency

Katalitik Sermaye; finansal piyasa koşullarına kıyasla daha esnek, risk toleransı yüksek ve uzun vadeli yapısıyla, özel sektör sermayesinin girmekte zorlandığı alanlarda yatırım yapılmasını mümkün kılan sermaye türüdür. Amaç; piyasayı harekete geçirmek, yatırım yapılabilirliği artırmak ve sosyal–çevresel etkiyi ölçeklendirmektir. Katalitik sermaye; imtiyazlı finansman, ilk kayıp sermaye, garanti ve benzeri araçlarla riskleri üstlenerek diğer yatırımcıları sürece dahil eder. Bknz: Catalytic Capital

Katılımcı Krediler; geri ödeme koşulları sabit faiz yerine, tüm gelirin veya kârın belirli bir oranına bağlanan, esnek ve performansa bağlı kredi yapılarıdır. Bu model, özellikle erken aşama girişimler ve etki odaklı projelerde finansman yükünü hafifletir ve risk–getiri dengesini taraflar arasında daha adil dağıtır. Bknz: Participatory Loans

Katkısallık; bir yatırım, program veya müdahale olmasaydı gerçekleşmeyecek olan sosyal, çevresel veya ekonomik faydayı ifade eder. Bu kavram; yaratılan etkinin gerçekten müdahaleye bağlı olup olmadığını, yani “ek bir değer üretip üretmediğini” ortaya koyar ve etki doğrulamasının temel ilkelerinden biridir. Bknz: Additionality

Kira sertifikası her türlü varlık ve hakkın finansmanını sağlamak amacıyla varlık kiralama şirketi tarafından ihraç edilen ve sahiplerinin bu varlık veya haktan elde edilen gelirlerden payları oranında hak sahibi olmalarını sağlayan menkul kıymettir. Kira sertifikaları, yatırımcılarına vade sonunda alacağı kira getirisini yatırım öncesinde kesin olarak sunar. Orta ve uzun vadede sabit getiri sağlayan bir yatırım aracıdır. Bknz: Lease Certificate (sukuk)

Kitle Fonlaması; bir proje, girişim, sosyal program veya yatırım için gerekli finansmanın çok sayıda kişi veya kurumdan küçük tutarlar şeklinde çevrim içi platformlar aracılığıyla toplanmasını sağlayan finansman yöntemidir. Bağış odaklı, ödül odaklı, borç temelli ve yatırım/eş sermaye temelli türleri bulunur. Bknz: Crowd Funding

Kısa Vadeli Yatırım; geri dönüş süresi genellikle bir yıl veya daha kısa olan, likiditesi yüksek ve hızlı nakde çevrilebilen yatırım araçlarını ifade eder. Genellikle kısa dönemli finansal kazanç, nakit yönetimi veya riskten korunma amacıyla tercih edilir. Etki yatırımı bağlamında, kısa vadeli yatırımlar genellikle stratejik olarak uzun vadeli etki yaratacak yapıların desteklenmesiyle dengelenir. Bknz: Short-term Investment

Bir performansın, sonucun veya hedefin değerlendirilmesinde karşılaştırma yapmak amacıyla kullanılan referans değer, standart veya ölçüttür. Kıyaslama ölçütü; performansın göreli başarısını, ilerlemesini veya yeterliliğini değerlendirmek için kullanılır. Bknz: Benchmark

Kolektif Etki; karmaşık toplumsal ve çevresel sorunların çözümü için farklı sektörlerden birden fazla aktörün ortak hedef, ortak ölçüm sistemi, koordineli faaliyet ve sürekli iş birliği temelinde birlikte hareket ettiği yaklaşımı ifade eder. Bu modelde etki, tek bir kurumun değil, paydaşların birlikte oluşturduğu ortak bir değer olarak ele alınır. Bknz: Collective Impact

Potansiyel olumsuz olaylar karşısında uygulanmak üzere önceden belirlenmiş ve üzerinde mutabık kalınmış eylem ve tedbirleri ifade eder. Bknz: Protection Measures

Küresel Etki Yatırımcılığı Derecelendirme Sistemi (GIIRS); etki odaklı şirketlerin ve fonların sosyal ve çevresel performanslarını bağımsız ve standartlaştırılmış bir çerçeveyle değerlendiren küresel derecelendirme sistemidir. Kurumların yönetişim, çalışan hakları, çevresel etki, toplumsal fayda ve etki yönetimi gibi alanlardaki performanslarını ölçerek karşılaştırılabilirlik ve güvenilirlik sağlar. Bknz: Global Impact Investing Rating System (GIIRS)

Küresel Güney; tarihsel, ekonomik ve sosyo-politik nedenlerle kalkınma düzeyi bakımından gelişmekte olan veya yapısal kalkınma zorlukları yaşayan ülkeleri ifade etmek için kullanılan kavramdır. Genellikle Latin Amerika, Afrika, Orta Doğu ve bazı Asya ülkelerini kapsar. Etki yatırımı bağlamında Küresel Güney; yüksek etki potansiyeli ve finansman ihtiyacının kesiştiği önemli bir coğrafyayı temsil eder. Bknz: The Global South

Küresel Kuzey; tarihsel, ekonomik ve sosyo-politik nedenlerle görece yüksek gelir düzeyine, gelişmiş sanayi altyapısına ve kurumsal kapasiteye sahip ülkeleri ifade etmek için kullanılan kavramdır. Genellikle Kuzey Amerika, Batı Avrupa, Japonya, Avustralya ve Yeni Zelanda gibi ülkeleri kapsar. Etki yatırımı bağlamında Küresel Kuzey; sermaye, teknoloji ve kurumsal bilgi birikiminin yoğunlaştığı, küresel etki finansmanı akışlarının önemli ölçüde kaynaklandığı ve yönlendirildiği coğrafyayı temsil eder. Bknz: The Global North

Kuruluş, sürdürülebilir kalkınmaya ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına olumlu katkı sunma niyetini; kurumsal amacı, stratejisi, yönetim yaklaşımı, yönetişim uygulamaları ve karar alma süreçlerine entegre eden yapıyı ifade eder.Kuruluşlar; halka açık şirketler, özel şirketler, kamu yararına çalışan yapılar, kâr amacı gütmeyen kuruluşlar, sosyal girişimler, sivil toplum kuruluşları (STK’lar), küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ’ler) ile kamuya ait veya kamu sektörüne bağlı kurumları kapsayabilir. Bknz: Enterprise

Kurumsal Sosyal Sorumluluk; işletmelerin yalnızca ekonomik ve hukuki yükümlülükleriyle sınırlı kalmayıp, topluma ve çevreye karşı etik, gönüllü ve sorumlu davranış sergilemesini ifade eder. Eğitim, çevre, toplumsal kalkınma ve sosyal destek programları KSS kapsamında yürütülen çalışmalardandır. Etki yatırımı bağlamında KSS, giderek bağış odaklı yaklaşımın ötesine geçerek ölçülebilir etki odaklı stratejik uygulamalara evrilmektedir. Bknz: Corporate Social Responsibility (CSR)

Kurumsal Yatırımcı; bireysel yatırımcıların aksine, büyük ölçekte fon yöneten ve profesyonel yatırım stratejileri uygulayan kurumsal yapıları ifade eder. Bunlar arasında emeklilik fonları, sigorta şirketleri, yatırım fonları, varlık yönetim şirketleri ve kalkınma finansmanı kurumları bulunur. Etki yatırımı ekosisteminde kurumsal yatırımcılar, sermayenin yönlendirilmesi ve ölçeklenebilir etki yaratılması açısından kritik role sahiptir. Bknz: Institutional Investor