Daha iyi yaşamlar için daha iyi politikalar geliştirmeyi amaçlayan uluslararası bir kuruluştur. Hükümetler ve paydaşlarla birlikte çalışarak sosyal, ekonomik ve çevresel alanlarda kanıta dayalı uluslararası standartlar geliştirir; kamu politikaları için veri, analiz ve iyi uygulamaların paylaşımını destekler.Bknz: OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development)

Enerji dönüşüm fonları ve bölgesel destek programları, fosil yakıtlara veya karbon yoğun sektörlere bağımlı bölgelerde ekonomik, sosyal ve yapısal dönüşümü desteklemek amacıyla oluşturulan finansman mekanizmalarıdır. Bu fonlar; enerji altyapısının dönüşümü, ekonomik çeşitlenme, yeni istihdam alanlarının yaratılması, yerel girişimciliğin desteklenmesi ve bölgesel dayanıklılığın artırılmasını hedefler. Adil dönüşüm yaklaşımı doğrultusunda, dönüşümden etkilenen bölgelerde uzun vadeli sosyal ve ekonomik uyum sağlamayı amaçlar.Bknz: Energy Transition Funds and Regional Support Programmes

Bir kuruluşun finansal performansını; çevresel, sosyal, yönetişimsel (ESG) etkileri ve uzun vadeli değer yaratma kapasitesiyle birlikte ele alarak tek ve bütüncül bir rapor halinde sunmasını amaçlayan raporlama yaklaşımıdır. Entegre raporlama; kuruluşun iş modeli, stratejisi, risk ve fırsatları, paydaş ilişkileri ve yarattığı değer zinciri boyunca finansal ve finansal olmayan performansını ortak bir çerçevede görünür kılar.Bknz: Integrated Reporting (IR)

Bir sonucu doğrudan ölçmek yerine, o sonuçla güçlü biçimde ilişkili olduğu varsayılan ve sonucu temsilen kullanılan dolaylı ölçüt. Doğrudan ölçümün mümkün olmadığı, güvenilir olmadığı veya uygulanabilir olmadığı durumlarda tercih edilir.Bknz: Proxy

Eşik; bilimsel hedefler, toplumsal normlar veya Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA’lar) doğrultusunda belirlenen, bir sonuç veya performans için kabul edilebilir alt ve üst sınırı ifade eder. Bu aralığın dışındaki performans olumsuz veya sürdürülemez, aralık içindeki performans ise olumlu veya sürdürülebilir olarak değerlendirilir.Bknz: Threshold

Etki, bir faaliyet, proje, program veya yatırım sonucunda bireylerin, toplulukların veya çevrenin yaşam koşullarında meydana gelen, nedensel olarak ilişkilendirilebilir ve anlamlı değişimleri ifade eder. Etki; yalnızca üretilen çıktıları veya kısa vadeli sonuçları değil, bu müdahalenin uzun vadede yarattığı kalıcı değişimi kapsar.Bknz: Impact

Etki Analizi; bir programın, projenin, yatırımın veya politikanın ekonomik, sosyal ve çevresel sonuçlarını ve yarattığı değeri sistematik bir şekilde inceleyen değerlendirme sürecidir. Etki Analizi, yalnızca “çıktıları” (gerçekleştirilen faaliyetler ve üretilen ürünler) değil, bu faaliyetlerin yarattığı kısa, orta ve uzun vadeli değişimleri (outcome ve impact) anlamayı, ölçmeyi ve kanıta dayalı biçimde ortaya koymayı amaçlar.Bu analiz sürecinde genellikle paydaş analizi, veri toplama yöntemleri (nitel ve nicel), karşılaştırmalı değerlendirme, izleme ve doğrulama mekanizmaları gibi araçlar kullanılır.Etki yatırımı ve sürdürülebilirlik bağlamında Etki Analizi; yatırımların toplumsal fayda, çevresel katkı ve ekonomik etkiler açısından ne ölçüde anlamlı değişim yarattığını değerlendirmeye odaklanır.Bknz: Impact Analysis

Etki Değerleme; bir faaliyet, program, proje, yatırım veya politikanın yarattığı sosyal, çevresel ve ekonomik etkilerin nicel ve nitel olarak değerlendirilmesi ve bu etkilerin değerinin ortaya konulması sürecidir. Sadece etkiyi tanımlamakla kalmaz; söz konusu etkinin büyüklüğünü, önemini, paydaşlar üzerindeki anlamını ve mümkün olduğunda finansal karşılığını belirlemeyi amaçlar. Etki Değerleme sürecinde; çıktı–sonuç–etki ayrımı, paydaş katkısı, ek fayda (additionality), nedensellik, ölçüm göstergeleri ve doğrulama yaklaşımları gibi unsurlar dikkate alınır.Etki yatırımı bağlamında Etki Değerleme; yatırımların toplumsal ve çevresel etki performansını anlamaya, karşılaştırmaya ve karar süreçlerinde kullanmaya imkân tanır.Bknz: Impact Valuation

Etki Değerlendirmesi (Assessment), bir politika, proje, program veya yatırımın uygulanmadan önce veya uygulama sürecinde, bireyler, topluluklar, toplum veya çevre üzerinde yaratması muhtemel veya ortaya çıkmaya başlayan etkileri sistematik biçimde belirlemeyi, analiz etmeyi ve yönetmeyi amaçlayan değerlendirme sürecidir.Bu yaklaşım, karar alma süreçlerini bilgilendirmek için kullanılır; olumlu ve olumsuz etkileri birlikte ele alır ve çoğunlukla önleyici, yönlendirici veya iyileştirici bir araç işlevi görür. Nedensel kanıt üretmeyi zorunlu kılmaz; bunun yerine paydaş katılımı, nitel analizler, risk–etki değerlendirmeleri ve senaryo analizleri öne çıkar. Etki değerlendirmesi genellikle ex-ante (müdahale öncesi) veya uygulama sırasında yürütülür.Bknz: Impact Assessment

Etki Değerlendirmesi (Evaluation), bir politika, proje, program veya yatırım uygulandıktan sonra, gerçekten hangi değişimlerin meydana geldiğini, bu değişimlerin ne ölçüde söz konusu müdahaleden kaynaklandığını (nedensellik) ve ortaya çıkan sonuçların paydaşlar açısından ne anlama geldiğini ortaya koymayı amaçlayan sistematik değerlendirme sürecidir.Bu yaklaşım, yalnızca “ne yapıldı?” sorusuna değil; “ne değişti?”, “kim için değişti?”, “ne kadar değişti?” ve “bu değişim gerçekten bizim müdahalemizin sonucu mu?” sorularına yanıt arar. Bu nedenle nedensel analiz merkezi bir rol oynar. Nicel ve nitel veri toplama yöntemleri, karşılaştırmalı analizler, kontrol veya karşılaştırma grupları, izleme göstergeleri ve doğrulama mekanizmaları bu sürecin temel bileşenleridir. Etki değerlendirmesi bu anlamıyla ağırlıklı olarak ex-post yürütülür.Bknz: Impact Evaluation

Etki Ekonomisi; ekonomik aktörlerin yalnızca finansal getiri odaklı değil, sosyal ve çevresel etkiyi de kararlarının merkezine aldığı, kamu, özel sektör, sivil toplum ve finansal ekosistemin birlikte değer yarattığı ekonomik yapı ve anlayışı ifade eder. Bu yaklaşımda sermaye, şirket stratejileri, kamu politikaları ve finansal araçlar; toplumsal refahı artırmak, çevresel sorunları çözmek ve sürdürülebilir kalkınmayı desteklemek amacıyla yönlendirilir.Etki ekonomisi, etki yatırımının çalıştığı değil, egemen olduğu ekonomik düzendir.Bknz: Impact Economy

Etki Güvencesi; kurumların açıkladığı etki verilerinin, ölçüm metodolojilerinin, kullanılan göstergelerin ve raporlanan sonuçların kurumdan bağımsız üçüncü taraflar tarafından, uluslararası standartlar ve mesleki ilkelere uygun biçimde doğrulanması ve değerlendirilmesi sürecidir.Etki güvencesi; etki ölçümü ve raporlamasının doğruluğunu, tutarlılığını ve güvenilirliğini artırarak paydaşlar nezdinde şeffaflık ve güven sağlar.Bknz: Impact Assurance

Etki Haritası; bir programın, projenin veya yatırımın faaliyetlerinden başlayarak çıktılar, sonuçlar ve nihai etkilere uzanan mantıksal akışını görselleştiren yapılandırılmış bir çerçevedir. Genellikle paydaşlar, girdi–faaliyet–çıktı–sonuç–etki ilişkileri, nedensellik zinciri ve varsayımlar bu harita üzerinde gösterilir.Bknz: Impact Mapping

Etki hedefleri; bir kuruluşun, fonun veya yatırımın ulaşmayı amaçladığı ölçülebilir sosyal, çevresel veya kalkınma sonuçlarını ifade eder. Bu hedefler, etki yönetimi ve performans takibi için referans noktası oluşturur.Bknz: Impact Target / Impact Targets

Etki İzleme; bir programın, yatırımın veya kurumun etki performansının, belirlenen göstergeler doğrultusunda düzenli, sistematik ve sürekli olarak takip edilmesi sürecidir. Amaç; ilerlemeyi görmek, sapmaları tespit etmek, öğrenme süreçlerini desteklemek ve etkilerin zaman içindeki değişimini anlamaktır.Bknz: Impact Monitoring

Etki Kuruluşu; faaliyetlerinin merkezine toplumsal ve çevresel etkiyi yerleştiren, varlık gerekçesini yalnızca finansal performansla değil, yarattığı pozitif toplumsal ve çevresel değerle tanımlayan kuruluştur. Bu kuruluşlar etki hedeflerini stratejilerine entegre eder, etkiyi ölçer, yönetir ve raporlar.Bknz: Impact Organisation

Etki Ölçümü ve Yönetimi (IMM), bir kuruluşun veya yatırımın hedeflediği sosyal ve çevresel etkileri tanımlama, ölçme, izleme, değerlendirme ve bu bulgular doğrultusunda karar alma süreçlerini iyileştirme sürecini ifade eder. IMM, etkinin yalnızca raporlanmasını değil, yönetilmesini amaçlar.Bknz: Impact Measurement and Management (IMM)

Etki Önemliliği, bir kuruluşun faaliyetlerinin, ürünlerinin veya yatırımlarının insanlar ve çevre üzerinde yarattığı veya yaratma potansiyeli taşıdığı etkilerin önem düzeyini ifade eder. Odak noktası, dış dünyada yaratılan etkidir.Bknz: Impact Materiality

Etki Riski; bir yatırımın, programın veya projenin beklenen sosyal ve çevresel etkiyi yaratamama, beklenenden daha düşük etki üretme, olumsuz etki oluşturma veya raporlanan etkinin gerçeği yansıtmaması ihtimalini ifade eder.Etki Riski; tasarım, uygulama süreci, veri kalitesi, dışsal faktörler, paydaş katılımı, ölçüm hataları ve beklenmeyen sonuçlar gibi unsurlardan kaynaklanabilir. Etki yatırımı alanında etki riskinin yönetimi; stratejik planlama, izleme, doğrulama ve sürekli iyileştirme süreçleriyle bütüncül şekilde ele alınır.Bknz: Impact Risk

Etki Stratejisi; bir kurumun, yatırımcının veya programın toplumsal ve çevresel etkisini nasıl yaratacağını, yöneteceğini ve sürdüreceğini belirleyen amaç, öncelik, yaklaşım ve uygulama çerçevesidir. Etki Stratejisi; hedeflenen etki alanlarını, öncelikli paydaşları, başarı göstergelerini, ölçüm ve izleme yöntemlerini, risk yönetimini ve yönetişim mekanizmalarını kapsar. Kurumsal stratejiyle uyumlu, uzun vadeli ve kanıta dayalı bir yol haritası oluşturur.Bknz: Impact Strategy

Etki Tahvilleri, kamu veya bağışçı bir sonuç ödeyicisinin (outcome payer) önceden tanımlanmış ve ölçülebilir sonuçlara ulaşılması durumunda ödeme yapmayı taahhüt ettiği; özel yatırımcıların ise hizmet sağlayıcıların bu sonuçları elde etmesi için gerekli başlangıç sermayesini sağladığı sonuçlara dayalı finansman ve sözleşme modelleridir.Bu yapılarda: – Ödemeler, sunulan faaliyetlere veya çıktılara değil, bağımsız olarak doğrulanmış sonuçlara bağlanır. – Performans ve uygulama riski, sonuçlar gerçekleşene kadar yatırımcılar üzerinde kalır. – Hizmet sağlayıcılar, belirlenen sosyal veya kalkınma sonuçlarını elde etmek üzere müdahaleyi uygular.Adında “tahvil” (bond) geçmesine rağmen, etki tahvilleri geleneksel anlamda bir tahvil veya yatırım aracı değildir; sabit getiri sağlamaz ve geri ödemeler tamamen sonuçların başarısına bağlıdır. Bu nedenle etki tahvilleri, finansal menkul kıymetlerden ziyade yenilikçi bir kamu hizmeti finansmanı ve sözleşme yaklaşımı olarak değerlendirilir.Etki tahvilleri; Sosyal Etki Tahvilleri (Social Impact Bonds – SIBs) ve Kalkınma Etki Tahvilleri (Development Impact Bonds – DIBs) olmak üzere iki ana türde uygulanır.Bknz: Impact Bonds

Etki Tezi, bir işletmenin, fonun, ihraççının, yatırımın veya yatırım yapılan kuruluşun; sürdürülebilir kalkınmaya ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’na (SKA’lar) nasıl ve hangi yollarla olumlu katkı sağlamasının beklendiğine ilişkin sonuç odaklı varsayımı ifade eder. Etki tezi, ayrı bir belge olarak tanımlanabileceği gibi; ideal olarak kurumun stratejisine, iş modeline veya yatırım tezine entegre edilerek kurgulanır.Bknz: Impact Thesis

Etki yatırımları; finansal getiri beklentisi ile sosyal ve/veya çevresel etki yaratma niyetiyle şirketlere, kuruluşlara ve fonlara yapılan yatırımlardır.Bknz: Impact Investing

İnsanlar ve gezegen üzerindeki sosyal ve/veya çevresel etkiye yönelik kaygının yüzeysel ve gerçeği yansıtmayan bir biçimde sergilenmesi ya da yatırımcıları veya müşterileri çekmek amacıyla ulaşılan etkinin abartılması. Bknz: Impact Washing

Etki yönetimi; sürdürülebilir kalkınma ve etki boyutlarının, bir kuruluşun stratejisine, yönetim yaklaşımına, yönetişim yapısına, karar alma süreçlerine ve açıklama/pratiklerine sürekli olarak entegre edilmesini ifade eder.Bu süreç; uygun başlangıç değerleri ve eşikler çerçevesinde iddialı etki amaçları ve hedefleri belirlemeyi, paydaşları karar alma süreçlerine dâhil etmeyi, ilgili etkileri tanımlamayı, ölçmeyi, değerlemeyi, yönetmeyi ve raporlamayı; ayrıca öğrenme ve sürekli iyileştirme mekanizmaları oluşturmayı kapsar. Amaç, sürdürülebilir kalkınmaya ve SKA’lara yapılan katkıyı en üst düzeye çıkarmaktır. Bknz: Impact Management

Etki Zinciri; bir programın, projenin veya yatırımın girdilerden başlayarak faaliyetlere, çıktılara, sonuçlara ve nihai etkiye uzanan mantıksal neden–sonuç ilişkisini açıklayan yapıdır. Etki Zinciri, “ne yapıyoruz?”dan çok “yaptıklarımız hangi değişime yol açıyor?” sorusuna sistematik bir cevap üretmeyi amaçlar. Bu çerçeve; etki yaratma mantığını görünür kılar, ölçüm ve değerlendirme süreçlerine temel oluşturur. Bknz: Impact Chain