Sözlük
Bu sözlük; etki yatırımı ve etki ekonomisi alanında faaliyet gösteren tüm paydaşlar için ortak bir kavramsal zemin oluşturmak amacıyla hazırlanmıştır.
Finans, kamu politikası, girişimcilik ve sosyal etki alanlarında giderek daha fazla kullanılan etki yatırımı, etki ölçümü ve yönetimi, sonuç odaklı finansman ve ilişkili kavramlar; uluslararası referanslar gözetilerek ve Türkiye bağlamı dikkate alınarak açıklanmaktadır.
Amaç; farklı disiplinler arasında tutarlı bir terminoloji oluşturmak, uygulamada karşılaşılan kavramsal belirsizlikleri azaltmak ve etki odaklı yaklaşımların yaygınlaşmasını desteklemektir.

EYDK Sözlük
Ç
Çevresel, Sosyal ve Kurumsal Yönetişim (ESG)
Yatırım kararları ve kurum performansının değerlendirilmesinde; çevresel etkiler (iklim, kaynak kullanımı, çevre yönetimi), sosyal etkiler (çalışan hakları, toplumsal etki, eşitlik) ve kurumsal yönetişim uygulamalarını (şeffaflık, etik, yönetim yapısı, pay sahipliği) birlikte ele alan bir çerçevedir. ESG yaklaşımı, finansal performansın ötesine geçerek kurumların risklerini ve uzun vadeli değer yaratma kapasitelerini sürdürülebilirlik odağında değerlendirmeyi sağlar.
Bknz: Environmental, Social and Governance (ESG)
Çevresel, Sosyal ve Kurumsal Yönetişim (ESG) Kriterleri
Kuruluşların performansını yalnızca finansal sonuçlara göre değil; çevresel etkileri (iklim, kaynak kullanımı, çevresel risk yönetimi), sosyal etkileri (çalışan hakları, insan hakları, toplumsal etki, eşitlik ve kapsayıcılık) ve kurumsal yönetişim uygulamaları (etik, şeffaflık, yönetim yapısı, hesap verebilirlik) açısından değerlendiren kriterler bütünüdür. ESG kriterleri, yatırımcıların riskleri ve fırsatları daha kapsamlı değerlendirmesine, sürdürülebilir değer yaratımının ölçülmesine ve sorumlu yatırım kararlarının desteklenmesine katkı sağlar.Bknz: Environmental, Social, and Governance Criteria (ESG)
Çifte Önemlilik
Çifte Önemlilik, bir konunun hem kuruluşun finansal performansı üzerindeki etkisi hem de kuruluşun toplum ve çevre üzerindeki etkisi açısından önemli olup olmadığının birlikte değerlendirilmesini ifade eder.Bknz: Double Materiality
Çıkış Stratejisi
Bir yatırımın, projenin veya iş modelinin belirli bir süre sonunda nasıl sonlandırılacağını ve yatırımdan nasıl değer elde edilerek çıkılacağını tanımlayan plan ve yaklaşımı ifade eder. Çıkış stratejisi; yatırımcıların sermayelerini geri alması, kâr realizasyonu, risklerin yönetimi ve sürdürülebilir kapanış süreçlerinin sağlanması açısından önemlidir. Satış, halka arz, hisse devri, birleşme, tasfiye gibi farklı yöntemleri içerebilir. Etki yatırımlarında ise finansal geri dönüşün yanı sıra sosyal ve çevresel etkinin sürdürülebilirliği de dikkate alınır.Bknz: Exit Strategy
Çıktı Odaklı Finansman
Ölçülebilir Çıktı Odaklı Finansman (Results-Based Financing – RBF) yaklaşımları, ödemelerin önceden belirlenmiş hedeflere ulaşılmasına bağlandığı modellerdir. RBF’nin bazı türlerinde ödemeler, bir faaliyetin tamamlanması gibi çıktılara bağlı olarak yapılır. Bknz: Result-Based Financing
Çıktılar
Bir proje, program veya müdahale sonucunda doğrudan üretilen ürünler, hizmetler, faaliyetler veya ölçülebilir sonuçları ifade eder. Çıktılar; yapılan işin somut ve kısa vadeli üretimlerini gösterir, ancak tek başına nihai toplumsal veya çevresel etkiyi temsil etmez. Genellikle sayısal verilerle ifade edilir (eğitim verilen kişi sayısı, düzenlenen etkinlik sayısı vb.).Bknz: Outputs
Çok Taraflı Kalkınma Bankaları
Çok Taraflı Kalkınma Bankaları (MDB’ler), birden fazla ülkenin ortaklığıyla kurulan; gelişmekte olan ve yükselen ekonomilerde sürdürülebilir kalkınmayı, ekonomik büyümeyi, yoksulluğun azaltılmasını ve sosyal–çevresel etkiyi desteklemek amacıyla finansman sağlayan uluslararası finans kuruluşlarıdır.MDB’ler; uzun vadeli krediler, garantiler, özsermaye yatırımları, teknik destek ve katalitik sermaye araçları yoluyla kamu ve özel sektör yatırımlarını harekete geçirir. Karma finansman ve sonuçlara dayalı finansman yapılarında, risk azaltıcı ve piyasa oluşturucu roller üstlenirler.Bknz: Multilateral Development Banks (MDBs)

