EYDK Sözlük

Tümü | # A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
A

AB Taksonomisi
Sürdürülebilir ekonomik faaliyetleri tanımlamak üzere geliştirilen bir Avrupa Birliği sınıflandırma sistemidir. Bu sistem; ekonomik faaliyetlerin aşağıdaki altı çevresel hedefe katkısını performans kriterleriyle tanımlar: – İklim değişikliğinin etkilerinin azaltılması – İklim değişikliğine uyum – Su ve deniz kaynaklarının sürdürülebilir kullanımı ve korunması – Döngüsel ekonomiye geçiş – Atık önleme ve geri dönüşüm – Kirliliğin önlenmesi ve kontrolü ile sağlıklı ekosistemlerin korunmasıBir ekonomik faaliyetin AB Taksonomisi kapsamına girebilmesi için, en az bir çevresel hedefe önemli katkı sağlaması, diğer hedeflere önemli zarar vermemesi ve asgari sosyal güvenceleri karşılaması gerekir.Bknz: EU Taxonomy

AB Yeşil Tahvil Standardı
Gelirlerin kullanımına dayalı yeşil tahviller için geliştirilmiş gönüllü bir Avrupa Birliği standardıdır. Bu standart kapsamında finanse edilen yeşil projelerin; – AB Taksonomisi’nde yer alan çevresel hedeflerden en az birine önemli ölçüde katkı sağlaması, – diğer çevresel hedeflere önemli zarar vermemesi, – taksonomi teklifinde yer alan tüm kriter ve eşiklere uyması (asgari sosyal güvenceler dâhil) gerekmektedir.“AB Yeşil Tahvil” ifadesi yalnızca AB Yeşil Tahvil Standardıının tüm bileşenleri eksiksiz karşılandığında kullanılabilir. Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları,AB Yeşil Tahvil Standardını tamamlayıcı niteliktedir.Bknz: EU GBS (EU Green Bond Standard)

Adil Geçiş
Adil Geçiş; düşük karbonlu, çevresel olarak sürdürülebilir ve iklime dayanıklı bir ekonomiye geçiş sürecinin; çalışanlar, kırılgan gruplar, yerel topluluklar ve etkilenen sektörler açısından sosyal olarak adil, kapsayıcı ve eşitsizlikleri azaltıcı biçimde gerçekleştirilmesini ifade eder.Adil Geçiş çevresel hedeflere ulaşılırken ortaya çıkabilecek istihdam kaybı, gelir düşüşü, bölgesel eşitsizlikler ve sosyal risklerin önlenmesini, bu grupların geçiş sürecinden orantısız biçimde olumsuz etkilenmemesini ve yeni ekonomik fırsatlara adil erişim sağlamasını amaçlar.Bknz: Just Transition

Adil Geçiş Finansman Araçları
Adil Geçiş Finansman Araçları, iklim değişikliğiyle mücadele ve düşük karbonlu ekonomiye geçiş sürecinde; ekonomik, sosyal ve çevresel etkilerin dengeli şekilde yönetilmesini amaçlayan, özellikle dönüşümden olumsuz etkilenebilecek çalışanların, toplulukların ve sektörlerin desteklenmesini sağlayan finansal mekanizmaları ifade eder.Bu araçlar; istihdamın korunması, yeni becerilerin geliştirilmesi, yerel ekonomilerin güçlendirilmesi, sosyal eşitsizliklerin azaltılması ve “kimsenin geride bırakılmaması” yaklaşımını gözeterek dönüşüm maliyetlerinin adil paylaşılmasını hedefler.Kapsama giren örnek araçlar: Adil dönüşüm temalı tahviller, Sosyal ve sürdürülebilir tahviller, Kamu destekli fonlar ve hibeler , Karma finansman yapıları, Enerji dönüşüm fonları ve bölgesel destek programları, Etki odaklı yatırım araçları.Bknz: Just Transition Financing Vehicles

Adil Geçiş Unsurları
İklim ve sürdürülebilirlik odaklı dönüşüm süreçlerinde ekonomik, sosyal ve çevresel etkilerin adil biçimde yönetilmesini sağlayan temel ilkeler ve bileşenlerdir. Bu unsurlar; istihdamın korunması ve yeni iş alanlarının oluşturulması, çalışanların yeniden becerilendirilmesi, toplulukların desteklenmesi, sosyal eşitsizliklerin azaltılması, yerel ekonomilerin güçlendirilmesi, paydaş katılımı ve dönüşüm maliyetlerinin adil paylaşımı gibi başlıkları kapsar.Bknz:Just Transition Elements

Adil GeçişTemalı Tahviller
Adil Geçiş Temalı Tahviller, düşük karbonlu ve sürdürülebilir bir ekonomiye geçiş sürecinde ortaya çıkan sosyal ve ekonomik etkilerin adil biçimde yönetilmesini amaçlayan projeleri finanse etmek üzere ihraç edilen borçlanma araçlarıdır. Bu tahviller, iklim geçişine bağlı yatırımları desteklerken; istihdamın korunması, çalışanların yeniden beceri kazanması, yerel toplulukların desteklenmesi ve eşitsizliklerin azaltılması gibi sosyal hedefleri açık biçimde gözetir. Adil dönüşüm temalı tahviller, çevresel faydanın yanı sıra geçiş sürecinden olumsuz etkilenebilecek gruplar için ölçülebilir sosyal sonuçlar üretmeyi hedefler.Bknz:Just Transition Bonds

Aile Ofisi
Varlıklı ailelerin veya çok nesilli aile yapıların finansal varlıklarını, yatırımlarını ve servet yönetim süreçlerini profesyonel olarak yönetmek amacıyla kurulan yapılanmalardır. Aile ofisleri; yatırım yönetimi, vergi planlaması, miras ve varlık planlaması, hayırseverlik yönetimi, risk yönetimi ve aile varlığının sürdürülebilirliğini destekleyen stratejik danışmanlık hizmetlerini kapsar. Tek bir aileye hizmet veren “tek aile ofisi” ve birden fazla aileye hizmet veren “çoklu aile ofisi” modelleri bulunur.Bknz:Family Office

Amaçlanmayan Sonuçlar
Amaçlı bir eylemin istenmeyen (ve genellikle öngörülmeyen) sonuçlarını ifade eder. İstenmeyen sonuçlar; beklenmedik olumlu sonuçları, beklenmedik olumsuz sonuçları ve ters etki yaratan sonuçları (amaçlanan eylemin mevcut sorunu daha da kötüleştirdiği durumlar) kapsar.Bknz:Unintended Consequences

Aracı Kurum
Sermaye piyasalarında yatırımcılar ile piyasalar arasında işlem yapılmasını sağlayan, alım–satım emirlerini gerçekleştiren ve sermaye piyasası araçlarının alım satımına aracılık eden lisanslı finansal kuruluştur. Aracı kurumlar; yatırım danışmanlığı, portföy aracılığı, halka arz işlemleri, türev ürünler ve diğer piyasa işlemlerinin güvenli şekilde yürütülmesi gibi hizmetler sunar. Türkiye’de faaliyetleri Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından düzenlenir ve denetlenir.Bknz: Intermediary

Atfetme
Atfetme, gözlemlenen bir değişimin ne ölçüde belirli bir müdahaleye, programa veya yatırıma atfedilebileceğini değerlendiren yaklaşımdır. Birden fazla etkenin bulunduğu veya güçlü nedensel kanıt üretmenin mümkün olmadığı durumlarda, etkiye yapılan katkıyı açıklamak için kullanılır.Bknz: Attribution